Phân loại thang máy dựa trên tần suất vận hành

Không phải mọi thang máy đều hoạt động với cùng một cường độ. Một thang máy trong nhà ở thấp tầng có thể chỉ vận hành vài chục chuyến mỗi ngày, trong khi tại bệnh viện, trung tâm thương mại hay sân bay, thang máy phải hoạt động liên tục với hàng nghìn lượt di chuyển.

Phân loại thang máy theo tần suất vận hành

Một nội dung quan trọng của Tiêu chuẩn ISO 25745-2 về tính toán và phân loại năng lượng cho thang máy là phân loại thang máy theo nhóm sử dụng (Usage Category – UC) dựa trên tần suất vận hành thực tế của công trình.

Tần suất vận hành của thang máy được xác định thông qua số chuyến đi trung bình mỗi ngày thu thập từ việc quan sát hoặc bộ đếm; và số ngày vận hành trong năm. Một chuyến đi tính khi thang máy di chuyển từ tầng này sang tầng khác (các chuyển động tự cân bằng tầng – relevelling không được tính).

Mục đích chính của việc phân loại theo nhóm sử dụng của Tiêu chuẩn ISO 25745-2 là tạo ra cơ sở tính toán điện năng tiêu thụ hàng năm và đánh giá hiệu suất năng lượng của thang máy – căn cứ để xếp hạng năng lượng từ A đến G, hỗ trợ các giải pháp tiết kiệm điện và đáp ứng các tiêu chuẩn công trình xanh.

Tiêu chuẩn ISO 25745-2 chia thang máy thành 6 nhóm sử dụng từ UC 1 đến UC 6 dựa trên số chuyến đi trung bình mỗi ngày như sau:

phan-loai-thang-may-dua-tren-tan-suat-van-hanh-5639141763874614362

Dựa trên cách thức phân loại của ISO 25745-2, các nhà sản xuất thang máy cũng phân loại dựa trên số lần khởi động mỗi năm để tính toán hiệu suất năng lượng; thiết kế cấu hình thang máy, lựa chọn linh kiện, thiết bị. Cụ thể:

a) Nhiệm vụ thấp (Low-duty):

– Lên đến 200.000 lần khởi động/năm.

– Tương ứng UC 1 – 2 theo ISO 25745-2.

– Nhóm thang này được thiết kế cho cường độ sử dụng rất thấp (khoảng 200 chuyến/ngày) và tốc độ 1 m/s.

– Thường được lắp đặt trong các tòa nhà dân cư tối đa 20 căn hộ, văn phòng nhỏ hoặc các công trình hành chính nhỏ tối đa 5 tầng, khách sạn nhỏ và bãi đỗ xe.

b) Nhiệm vụ trung bình (Mid-duty):

– Lên đến 400.000 lần khởi động/năm.

– Tương ứng UC 3 theo ISO 25745-2

– Thiết kế cho cường độ sử dụng thấp đến trung bình (khoảng 500 chuyến/ngày) và tốc độ lên đến 1,6 m/s

– Thường được lắp đặt trong các tòa nhà dân cư khoảng 50 căn hộ, tòa nhà hành chính quy mô trung bình 10 tầng, khách sạn cỡ trung, cửa hàng, trung tâm thương mại nhỏ, bệnh viện, trường đại học,…

phan-loai-thang-may-dua-tren-tan-suat-van-hanh-2639141732477005097

c) Nhiệm vụ nặng (Heavy-duty):

– Lên đến 800.000 lần khởi động/năm.

– Tương ứng UC 4 – 5 theo ISO 25745-2

– Thiết kế cho cường độ sử dụng trung bình đến cao (khoảng 1.000 chuyến/ngày) và tốc độ lên đến 2,5 m/s

– Thường được lắp đặt trong các tòa nhà dân cư trên 50 căn hộ, tòa nhà văn phòng lớn hoặc công trình hành chính trên 10 tầng, khách sạn lớn, trung tâm thương mại, ga metro, sân bay hoặc nhà ga tàu hỏa,…

d) Nhiệm vụ cực nặng (Extra heavy-duty):

– Trên 1 triệu lần khởi động/năm, tương ứng với việc thang máy hoạt động gần như liên tục.

– Tương ứng UC 6 theo ISO 25745-2

– Thiết kế cho cường độ sử dụng cao hoặc rất cao ( hơn 1.000 chuyến/ngày) và tốc độ 5,0 m/s

– Thường được lắp đặt trong các tòa nhà văn phòng lớn hoặc công trình hành chính trên 100 m, ga metro hoặc nhà ga tàu hỏa có trên 24 tầngần

Vì sao phải phân loại thang máy theo tần suất vận hành?

Mỗi công trình có một “nhịp sử dụng” khác nhau. Việc phân loại thang máy theo tần suất vận hành không chỉ nhằm mục đích thống kê lưu lượng vận hành hay tính toán hiệu suất năng lượng, mà còn là cơ sở quan trọng để thiết kế, lựa chọn thiết bị, cấu hình thang và xây dựng chiến lược vận hành bảo trì, sửa chữa phù hợp cho từng công trình.

Đối với nhà sản xuất, việc phân loại theo tần suất vận hành giúp xác định cấu hình kỹ thuật thang máy phù hợp cho từng công trình, đồng thời xác định tuổi thọ vận hành của hệ thống thang.

So với thang máy nhiệm vụ trung bình hoặc thấp, các thang máy có tần suất vận hành cao như UC 5 hay UC 6 sẽ được cấu hình với các linh kiện có kết cấu bền chắc hơn. Đặc biệt một số bộ phận như máy kéo, hệ truyền động và hệ thống cửa cần được lựa chọn theo tiêu chuẩn chịu tải và tần suất vận hành cao hơn.

Do mức độ sử dụng tăng lên, tuổi thọ của các linh kiện trong thang máy nhiệm vụ nặng cũng thường thấp hơn so với thang máy nhiệm vụ thấp và trung bình.

Thang máy tại một số công trình như bệnh viện, giao thông công cộng,… thường phải hoạt động liên tục, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm.

Đối với chủ đầu tư/sở hữu, việc xác định đúng tần suất vận hành giúp lựa chọn đúng loại thang máy theo nhu cầu thực tế của công trình, từ đó tối ưu chi phí đầu tư/vận hành; nâng cao tuổi thọ thiết bị và đảm bảo khả năng phục vụ lưu lượng người sử dụng.

Ngược lại, nếu lựa chọn cấu hình quá thấp cho công trình có lưu lượng lớn, thang máy sẽ nhanh xuống cấp và phát sinh nhiều chi phí sửa chữa. Trong khi đó, việc lắp đặt cấu hình quá cao cho công trình ít sử dụng lại gây lãng phí đầu tư và năng lượng.

Xác định. phân loại tần suất vận hành thang máy là yếu tố quan trọng để lên lịch trình bảo trì, sửa chữa dự phòng thang máy

Đối với đơn vị bảo trì, sửa chữa, đánh giá tần suất vận hành là cơ sở để xây dựng, tư vấn chiến lược bảo trì phù hợp với thực tế vận hành của thiết bị.

Với các thang máy hoạt động cường độ cao như tại bệnh viện hay hệ thống giao thông công cộng, việc bảo trì cần thực hiện dựa trên đánh giá tình trạng vận hành thực tế thay vì bảo trì định kỳ đơn thuần.

Đồng thời, cần có kế hoạch thay thế dự phòng cho các linh kiện chịu hao mòn lớn để giảm thiểu tình trạng thang máy dừng hoạt động do hỏng hóc, tăng nguy cơ sự cố trong quá trình vận hành.

Theo Tạp Chí Thang Máy